DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Cengiz Çandar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın olası yeniden adaylığına ilişkin partisinin desteğinin gündeme gelmesi durumunda eşit vatandaşlık ve ana dilde eğitim konularındaki anayasal değişikliklerin önem taşıyabileceğini söyledi. 1948 yılında Ankara'da doğan gazeteci, yazar ve siyasetçi Çandar, 11 Ekim 2026'da tam metni yayımlanan röportajında Anayasa'nın 42. ve 66. maddelerine işaret etti. Ancak açıklamaları, DEM Parti'nin Erdoğan'ın adaylığını destekleme yönünde resmî karar aldığı anlamına gelmiyor.
İstanbul'da Rawin Sterk'in sorularını yanıtlayan Çandar, olası seçim senaryolarının yanı sıra çözüm süreci, hukuki düzenlemeler ve toplumsal güven konularında da değerlendirmelerde bulundu. Görüşmenin bazı bölümleri 10 Ekim'de yayımlanırken tam Türkçe röportaj 11 Ekim 2026'da kamuoyuyla paylaşıldı.
Cengiz Çandar kimdir, nereli ve kaç yaşında?
Osman Cengiz Çandar, 1948 yılında Ankara'da doğan gazeteci, yazar ve DEM Parti Diyarbakır milletvekilidir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin resmî öz geçmişine göre Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun oldu.
Çandar'ın doğum günü ve ayı TBMM kaydında belirtilmediği için 11 Ekim 2026 itibarıyla kesin yaşı doğrulanamıyor. Doğum yılına göre 77 veya 78 yaşında olduğu söylenebiliyor.
1970-1971 yıllarında Orta Doğu Teknik Üniversitesinde uluslararası ilişkiler asistanlığı yapan Çandar, 1971-1973 döneminde Suriye ve Lübnan'da yaşadı. Gazetecilik kariyerine 1976 yılında başladı.
Türkiye'de ve yurt dışında gazetecilik ile araştırma çalışmalarında bulunan Çandar, 1991-1993 yıllarında 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a danışmanlık yaptı. İstanbul Bilgi Üniversitesi ve İstanbul Kültür Üniversitesinde Orta Doğu tarihi ve siyaseti üzerine dersler verdi.
TBMM biyografisinde Stockholm Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Enstitüsündeki araştırmacılık görevi ve İsveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsündeki çalışmaları da yer alıyor. Çandar, 28. Dönem TBMM'de Diyarbakır milletvekili olarak görev yapıyor.
Erdoğan'ın yeniden adaylığı konusunda ne dedi?
Cengiz Çandar, Erdoğan'ın yeniden adaylığı için DEM Parti'nin desteğine ihtiyaç duyulması ihtimalinde anayasal değişikliklere ilişkin güvencelerin tartışılabileceğini ifade etti. Bu açıklama, kesinleşmiş bir seçim ittifakı veya destek kararı içermiyor.
Röportajda Çandar'a, Erdoğan'ın yeniden cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için TBMM'de seçim kararı alınmasının gündeme gelmesi durumunda DEM Parti'nin nasıl hareket edebileceği soruldu.
Çandar, öncelikle Meclisteki siyasi dengeler nedeniyle DEM Parti'nin oylarına ihtiyaç duyulup duyulmayacağının görülmesi gerektiğini belirtti. Cumhurbaşkanlığı seçiminde Kürt seçmenin desteği konusunun ise ayrıca değerlendirilmesi gereken bir başlık olduğunu söyledi.
Milletvekili, eşit vatandaşlık anlayışını güçlendiren ve ana dilde eğitimin önündeki engelleri kaldıran anayasal değişiklikler konusunda söz verilmesi hâlinde ortaya çıkacak siyasi durumun değerlendirilebileceğini savundu.
Bu sözler Çandar'ın olası bir siyasi senaryoya ilişkin kişisel değerlendirmesini yansıtıyor. DEM Parti yönetiminin Erdoğan'ın yeniden adaylığına destek verme yönünde bağlayıcı karar aldığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Anayasa'nın 42. ve 66. maddeleri neden gündeme geldi?
Çandar'ın değerlendirmesinde Anayasa'nın 42. maddesi ana dilde eğitim, 66. maddesi ise vatandaşlık tanımı bakımından öne çıktı. Milletvekili, bu iki alanda yapılabilecek değişiklikleri eşit vatandaşlık tartışmasıyla ilişkilendirdi.
Çandar'a göre olası anayasa değişikliği görüşmelerinde farklı toplumsal kesimlerin vatandaşlık ve eğitim alanındaki taleplerinin dikkate alınması önemli.
Ancak röportajda dile getirilen bu yaklaşım, ilgili anayasa maddelerinin değiştirildiği veya hükümetin söz konusu değişiklikleri yapmayı resmen taahhüt ettiği anlamına gelmiyor.
Çandar'ın sözleriyle DEM Parti'nin kurumsal tutumu da ayrı tutulmalı. Milletvekili bir ihtimali değerlendirirken partinin yetkili organlarından alınmış kesin bir karar açıklamadı.
Çözüm süreci ve toplumsal güven hakkında ne söyledi?
Cengiz Çandar, çözüm sürecinde toplumsal güvenin güçlendirilmesi gerektiğini savundu. Kürt toplumunda barış yönünde güçlü bir istek bulunduğunu düşündüğünü, ancak geçmiş deneyimlerin devletin atacağı adımlara ilişkin güvensizliği beslediğini ifade etti.
Bu çerçevede eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın tahliye edilmesini ve kayyım atanan belediyelerde seçilmiş yöneticilerin yeniden göreve dönmesini önemli gördüğünü söyledi.
Çandar, Mardin'in seçilmiş belediye başkanı Ahmet Türk'ün durumunu da örnek gösterdi. Bu adımları, siyasi sürece duyulan güvenin artırılması bakımından değerlendirdi.
Ancak Demirtaş'ın tahliyesine veya belediye yönetimlerinin seçilmiş başkanlara devrine ilişkin yeni ve kesinleşmiş bir işlem söz konusu röportajla doğrulanmış değil. Çandar, gerçekleşmesini istediği adımları ve bunların olası etkilerini anlattı.
Milletvekili ayrıca DEM Parti'nin çözüm sürecinde yalnızca taraflar arasında mesaj aktaran bir konumda görülmemesi gerektiğini savundu. Partinin siyasi temsil ve toplumu bilgilendirme bakımından daha geniş sorumluluk üstlenmesini istedi.
Çerçeve yasa ve Abdullah Öcalan konusunda ne söyledi?
Çandar, çözüm sürecine ilişkin hukuki düzenlemelerin uygulanmasında Abdullah Öcalan'ın doğrudan rol alması gerektiği görüşünü dile getirdi. Bu değerlendirme, Öcalan'a yeni bir resmî görev veya hukuki statü verildiği anlamına gelmiyor.
Röportajda silah bırakmış PKK mensuplarının Türkiye'ye dönüşü, cezaevinde bulunan kişilerin hukuki durumu ve yurt dışında yaşayanların geri dönüşü gibi başlıklar ele alındı.
Çandar, bu süreçlerin koordinasyon içinde yürütülebilmesi için Öcalan'ın rol üstlenmesini önemli gördüğünü belirtti.
Milletvekili ayrıca çerçeve yasa olarak tanımladığı bir düzenlemenin 12 maddeden oluştuğunu ve TBMM'de 467 oyla kabul edildiğini söyledi. Uygulama için altı aylık bir süreden de söz etti.
Bununla birlikte röportajda verilen madde ve oy sayıları ile yürürlük koşulları, araştırma kapsamında nihai kanun metni ve TBMM oylama tutanağı üzerinden ayrıca doğrulanmadı. Bu nedenle söz konusu bilgiler, yürürlüğe girmiş hükümlerin bağımsız teyidi olarak değil, Çandar'ın açıklaması olarak değerlendirilmeli.
Yasal düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Çandar'ın röportajındaki değerlendirmeler, düzenleme için kesinleşmiş bir yürürlük tarihi ortaya koymuyor. Milletvekili, beklediği bazı aşamaların Ekim 2026 sonrasına kalabileceğini belirtti.
Görüşmede Millî Güvenlik Kurulunun PKK'nin silah bırakmasına ilişkin tespit ve teyidi ile Cumhurbaşkanlığı ve Resmî Gazete aşamalarından söz edildi. Çandar, 27 Kasım'da yapılmasını beklediği bir Millî Güvenlik Kurulu toplantısını da değerlendirdi.
Ancak 27 Kasım 2026 tarihine ilişkin kesin toplantı bilgisi veya düzenlemenin yürürlüğe gireceği gün, araştırılan bağımsız resmî kaynaklarla doğrulanmadı.
Dolayısıyla Çandar'ın Kasım sonrasına ilişkin öngörüsü, kesinleşmiş bir uygulama takvimi olarak sunulamıyor. Sürecin resmî durumu ancak ilgili kurumların duyuruları ve yayımlanacak mevzuat kayıtlarıyla kesinleştirilebilir.
